Lifestyle & Gezondheid
Typography
Ster inactiefSter inactiefSter inactiefSter inactiefSter inactief
 

NLMagazine, Lifestyle & Gezondheid - Miljoenen medische registraties riepen in 2022 vragen op over bijwerkingen van coronavaccins. De man die nader onderzoek eiste, verloor kort daarna zijn baan. Nu vertelt hij zijn verhaal.

Het is inmiddels ruim vier jaar geleden, maar voor Andreas Schöfbeck is de kwestie nog altijd niet afgesloten. Begin 2022 stond de toenmalige bestuurder van de Duitse zorgverzekeraar BKK ProVita plotseling midden in een landelijke discussie over mogelijke bijwerkingen van coronavaccins.

Schöfbeck beschikte over iets wat bijzonder interessant was, namelijk medische declaratiegegevens van bijna elf miljoen verzekerden van Duitse bedrijfskrankenkassen. In die enorme hoeveelheid gegevens kwamen opvallend veel diagnosecodes voor die verband hielden met vaccinreacties en mogelijke vaccincomplicaties.
Hij vond dat reden genoeg om alarm te slaan. Niet om onmiddellijk te concluderen dat miljoenen Duitsers ernstige vaccinatieschade hadden opgelopen, maar om te vragen: “Hoe kan het dat deze medische registraties zoveel hoger uitvallen dan het aantal bijwerkingen dat officieel wordt gemeld?” Die vraag kreeg volgens hem nooit het onderzoek dat zij verdiende.

Een opvallend verschil

De analyse waarop Schöfbeck zich baseerde omvatte 10,9 miljoen verzekerden. Op grond van de beschikbare declaratiegegevens werd destijds berekend dat, omgerekend naar heel Duitsland, mogelijk 2,5 tot 3 miljoen mensen in 2021 door een arts waren behandeld waarbij een code voor een mogelijke vaccinbijwerking of -complicatie werd geregistreerd.

Dat was iets heel anders dan het aantal meldingen dat bij het Duitse Paul-Ehrlich-Institut (PEI), verantwoordelijk voor de bewaking van vaccinveiligheid, terechtkwam. Voor Schöfbeck was dat verschil een serieus waarschuwingssignaal.

Daarbij is een belangrijke kanttekening noodzakelijk. Een medische declaratiecode is niet hetzelfde als een bewezen ernstige bijwerking. In dergelijke registraties kunnen ook relatief kortdurende reacties voorkomen. Bovendien is later kritiek geleverd op de manier waarop de gegevens werden geïnterpreteerd en geëxtrapoleerd. Maar daarmee verdwijnt de oorspronkelijke vraag niet: “Waarom verschilden de registraties in de spreekkamer zo sterk van de officiële meldingen?”

Een brief die veel stof deed opwaaien

In februari 2022 stuurde Schöfbeck zijn bevindingen naar verschillende belangrijke Duitse gezondheidsinstanties en medische organisaties. Hij wilde dat de cijfers nader werden onderzocht. Aanvankelijk bleef het volgens hem opvallend stil. Pas nadat de Duitse krant Die Welt aandacht aan de zaak besteedde, ontstond er landelijke belangstelling. Een gesprek met de toenmalige president van het PEI, Klaus Cichutek, stond gepland. Dat gesprek zou er niet meer komen. Op 1 maart 2022 werd Schöfbeck tijdens een buitengewone vergadering van de raad van toezicht van BKK ProVita ontslagen. Het tijdstip maakte de affaire alleen maar opmerkelijker: enkele uren later zou hij juist met de leiding van het PEI over de gegevens spreken.

Later verschenen opnieuw opvallende cijfers

Daarmee verdwenen de cijfers niet. Later in 2022 kwamen gegevens van de Kassenärztliche Bundesvereinigung (KBV), de koepel van Duitse artsen die patiënten uit de wettelijke zorgverzekering behandelen, naar buiten. Ook daarin kwamen in 2021 ongeveer 2,5 miljoen patiënten voor met registraties die betrekking hadden op mogelijke bijwerkingen na coronavaccinatie.

Dat betekende niet automatisch dat bij al deze mensen sprake was van blijvende of ernstige gezondheidsschade. Het bevestigde wél dat er veel meer medische registraties waren dan je zou vermoeden wanneer uitsluitend naar het officiële spontane meldingssysteem werd gekeken. En precies daar draaide Schöfbecks waarschuwing om.

Waarom melden artsen zo weinig?

Er speelt nog iets. Het officieel melden van een vermoedelijke vaccinbijwerking kost een arts tijd. Volgens Schöfbeck kon zo'n melding destijds tientallen minuten in beslag nemen, terwijl daar geen afzonderlijke vergoeding tegenover stond.Dat roept een bredere vraag op die niet alleen voor coronavaccins geldt.

Hoe betrouwbaar is een systeem voor geneesmiddelenbewaking wanneer het melden van vermoedelijke bijwerkingen voor een drukbezette arts vooral extra administratie betekent?

Een laag aantal officiële meldingen hoeft immers niet automatisch te betekenen dat er weinig bijwerkingen zijn. Omgekeerd betekent een medische registratie evenmin dat vaststaat dat een vaccin daadwerkelijk de oorzaak van de klacht was. Juist daarom zouden verschillende gegevensbronnen naast elkaar moeten worden gelegd.

Vier jaar later spreekt hij

Schöfbeck heeft nu uitgebreid met het Duitse onlineplatform Multipolar gesproken over wat er destijds gebeurde. Volgens hem werden zijn waarschuwingen door belangrijke instanties onvoldoende serieus genomen. Hij vertelt bovendien dat hij na het openbaar worden van zijn analyse een enorme hoeveelheid reacties kreeg van artsen, therapeuten, verloskundigen en patiënten die hun eigen ervaringen wilden delen.

Dat zijn persoonlijke verhalen en geen wetenschappelijk bewijs. Maar volgens Schöfbeck versterkten ze destijds zijn overtuiging dat nader onderzoek noodzakelijk was. Zijn ontslag leidde ondertussen tot een langdurige juridische strijd. Volgens Multipolar werden twee ontslagbesluiten door het Landgericht München I wegens procedurele tekortkomingen vernietigd. De juridische afwikkeling is daarmee nog niet volledig ten einde.

De belangrijkste vraag is nog steeds actueel

De discussie over de veiligheid van de coronavaccins is de afgelopen jaren sterk gepolariseerd geraakt. Voor de één is iedere kritische vraag bewijs dat er iets wordt verzwegen; voor de ander lijkt iedere kritische vraag al snel desinformatie. Beide reacties helpen de wetenschap niet verder.

Vaccins kunnen bijwerkingen veroorzaken. De meeste zijn mild en tijdelijk, sommige bekende bijwerkingen zijn zeldzaam maar ernstig. De werkelijke omvang daarvan moet daarom zo nauwkeurig mogelijk worden onderzocht, zonder overdrijving, maar ook zonder ongemakkelijke signalen bij voorbaat terzijde te schuiven.

En daarmee blijft van de affaire-Schöfbeck vooral één vraag hangen: Als gegevens van miljoenen verzekerden een onverwacht patroon laten zien, behoort de boodschapper dan het probleem te zijn, of zouden we vooral heel precies naar die gegevens moeten kijken?
Vier jaar later verdient die vraag nog steeds een helder antwoord.

Bron: Robin de Boer, Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Quote

Slimmer leven

Het laatste nieuws het eerst op NU.nl