Door Jos de Jong - NLMagazine, Lifestyle & Gezondheid - Wat voor de meeste mensen gewoon een frisse smaakmaker is in thee of Aziatische gerechten, blijkt in de wetenschap ineens een stuk interessanter. Citroengras, een geurige keukenplant, staat namelijk steeds vaker in de schijnwerpers van onderzoekers en niet zonder reden.
In laboratoria zijn aanwijzingen gevonden dat deze alledaagse plant mogelijk een rol kan spelen in de strijd tegen kanker.
Citral
De aandacht richt zich vooral op citral, een natuurlijke stof die citroengras zijn kenmerkende citrusgeur geeft. In zogenoemd preklinisch onderzoek, dus studies in het lab en met proefdieren, laat deze stof opvallende effecten zien. Zo lijkt citral kankercellen ertoe aan te zetten zichzelf te vernietigen, een proces dat bekendstaat als geprogrammeerde celdood. Daarnaast remt het de groei van deze cellen en kan het mogelijk ook voorkomen dat kanker zich verder verspreidt.
Verrassend
Wat onderzoekers extra intrigeert, is dat citroengrasextract in deze experimenten vooral kankercellen aanpakt, terwijl gezonde cellen grotendeels gespaard blijven. Dat is een belangrijk verschil met veel bestaande behandelingen, zoals chemotherapie, waarbij ook gezonde cellen schade oplopen.
Bij dierproeven, onder andere met muizen met darmkanker, werden eveneens interessante resultaten gezien. De tumorgroei verliep trager en de behandeling werd goed verdragen. In sommige gevallen ontwikkelden de dieren zelfs minder tumoren, wat voorzichtig wijst op een mogelijk preventief effect. Andere recente studies, waaronder onderzoek uit 2025, tonen aan dat citroengrasolie de groei van verschillende soorten kankercellen, zoals borst-, long- en leverkanker, kan afremmen of zelfs stoppen, soms al bij lage concentraties.
Toch is voorzichtigheid op zijn plaats. Alle huidige bevindingen komen uit preklinisch onderzoek. Of citroengras daadwerkelijk een rol kan spelen in behandelingen voor mensen, moet nog blijken uit klinische studies. Die zijn noodzakelijk om de werking, veiligheid en effectiviteit goed vast te stellen.
Citroengras ontstelingsremmend
Ondertussen is citroengras op andere vlakken al beter onderzocht. Zo zijn er aanwijzingen dat de plant antibacteriële en ontstekingsremmende eigenschappen heeft. Hij wordt onder meer toegepast in mondverzorging tegen tandplak en ontstoken tandvlees, bij huidproblemen en mogelijk ook bij het verlagen van de bloeddruk. In aromatherapie wordt citroengras bovendien gebruikt om spanning en angst te verminderen.
Citroengras en ayurvedische geneeskunde
De plant heeft daarnaast een lange geschiedenis in traditionele geneeswijzen. In zowel de Chinese als de ayurvedische geneeskunde wordt citroengras al eeuwen ingezet bij uiteenlopende klachten, van spijsverteringsproblemen tot koorts en stress. Ook in de westerse kruidengeneeskunde duikt het geregeld op, bijvoorbeeld bij ontstekingen en luchtwegklachten.
Van geurig keukenkruid naar medisch hulpmiddel
Voorlopig blijft citroengras vooral wat het altijd al was; een veelzijdig ingrediënt in de keuken, geliefd in curry’s, soepen en thee. Over het algemeen geldt het als veilig in normaal gebruik, al wordt voorzichtigheid aangeraden bij grote hoeveelheden en voor specifieke groepen, zoals zwangere vrouwen of mensen met allergieën.
De stap van keukenkruid naar medisch hulpmiddel is nog groot, maar de eerste signalen zijn veelbelovend. Citroengras laat zien dat verrassende ontdekkingen soms gewoon op het aanrecht beginnen.
Bron: Robin de Boer from Robin de Boer, substack.com
