NLMagazine, Macht, misleiding, leugens en bedrog - Waarom spreken politici vaker niet de waarheid tegen hun eigen bevolking dan tegen het buitenland? Volgens politicoloog John Mearsheimer is dat geen toeval, maar bijna een vast onderdeel van machtspolitiek.
In zijn boek Why Leaders Lie stelt hij dat landen voortdurend bezig zijn met veiligheid en invloed. In zo’n wereld kan eerlijkheid soms nadelig zijn, terwijl misleiding juist handig of zelfs nodig wordt gevonden. Opvallend is zijn conclusie dat leiders voorzichtiger zijn met liegen richting andere landen dan richting hun eigen burgers.
Waarom?
Omdat de eigen bevolking overtuigd moet worden. Denk aan het creëren van steun voor beleid, het versimpelen van ingewikkelde problemen of het doen van beloften die politiek goed uitkomen. Daarbij kiezen politici zelden voor keiharde leugens, maar eerder voor subtielere middelen zoals het selectief presenteren van feiten, het aandikken van dreigingen of het achterhouden van informatie.
Mediainvloeden en wantrouwen
Volgens Mearsheimer speelt niet alleen de politiek zelf hierin een rol. Ook media, experts en andere invloedrijke groepen versterken vaak hetzelfde verhaal, waardoor een bepaald beeld als “de werkelijkheid” wordt gezien. Zo ontstaat een kring waarin ideeën elkaar blijven bevestigen.
Dat kan werken, maar het heeft ook een prijs. Als burgers het gevoel krijgen dat informatie wordt gemanipuleerd, groeit het wantrouwen. En zonder vertrouwen komt niet alleen beleid onder druk te staan, maar uiteindelijk ook de democratie zelf.
Kortom, politieke misleiding is volgens Mearsheimer geen uitzondering, maar een systeem. En juist daarom is het risico groot wanneer die vooral naar binnen is gericht.
Bron: Indepen
