Door Jos de Jong - NLMagazine, Controle, censuur, persvrijheid - De Digital Services Act (DSA) is een Europese wet die grote online platforms verplicht om actiever op te treden tegen illegale inhoud, desinformatie, nepaccounts en andere online risico's. Het doel is volgens de Europese Unie om internet veiliger, transparanter en eerlijker te maken voor gebruikers.
Verantwoordelijkheden
In de praktijk betekent dit dat sociale media, zoekmachines en grote online platforms meer verantwoordelijkheid krijgen voor wat er op hun websites verschijnt. Zij moeten sneller optreden tegen meldingen van illegale inhoud, duidelijker uitleggen waarom berichten worden verwijderd en meer inzicht geven in de werking van hun algoritmes.
Voordelen
Voor burgers heeft de DSA zowel voordelen als nadelen. Positief is dat gebruikers beter beschermd zouden moeten worden tegen fraude, oplichting, schadelijke inhoud en misleidende advertenties. Ook krijgen zij meer mogelijkheden om bezwaar te maken wanneer content wordt verwijderd.
Nadelen
Over het algemeen vreest men dat de grens tussen het bestrijden van illegale inhoud en het beperken van ongewenste meningen soms dun kan zijn. Wanneer overheden, toezichthouders en grote technologiebedrijven samen bepalen welke informatie zichtbaar blijft en welke verdwijnt, ontstaat volgens critici het risico op een vorm van indirecte censuur. Daarbij rijst de vraag wie uiteindelijk bepaalt wat, waar, misleidend of schadelijk is om nog maar niet te spreken over de inzichten en de zichtbaarheid van bezoekersgedrag met voor bezoekers alle consequenties vandien.
Verregaande controle
Voor de gemiddelde burger zal de DSA niet direct zichtbaar zijn, maar de gevolgen kunnen wel degelijk merkbaar worden. Berichten kunnen sneller verdwijnen, accounts kunnen eenvoudiger worden beperkt en online platforms zullen steeds vaker controleren wat gebruikers plaatsen. Voorstanders zien dat als noodzakelijke bescherming van de digitale samenleving maar critici zien het als een verdere verschuiving naar meer toezicht en controle op het publieke debat.
Veiligheid, vrijheid, macht en controle
De discussie rond de Digital Services Act gaat daarom niet alleen over veiligheid op internet, maar ook over de balans tussen bescherming, vrijheid van meningsuiting en de macht die overheden en technologiebedrijven krijgen over onze digitale leefwereld.
