Gebruikerswaardering: 5 / 5
NLMagazine/Politiek, Klimaat, Economie & duurzaamheid - In 2023 reserveerde het toenmalige kabinet-Rutte IV onder leiding van klimaatminister Rob Jetten maar liefst 28 miljard euro voor ruim 120 klimaatmaatregelen die uiterlijk in 2030 een extra CO₂-reductie van 22 megaton moesten opleveren. Maar waar is dat geld nou eigenlijk gebleven? Waaraan is dat uitgeven?
Versnipperde financiële verantwoording
Het budget was bedoeld voor onder meer de verduurzaming van de industrie, uitbreiding van het elektriciteitsnet, waterstofprojecten, woningisolatie, warmtepompen, elektrisch vervoer en landbouw. Toch blijkt uit verschillende onderzoeken dat nauwelijks is te achterhalen waar het geld uiteindelijk terecht is gekomen en hoe dat verder is besteed.
Volgens de Algemene Rekenkamer is de financiële verantwoording sterk versnipperd. Het geld wordt vanuit het Klimaatfonds doorgeschoven naar verschillende ministeries, waardoor de Tweede Kamer nauwelijks kan controleren hoe de miljarden daadwerkelijk worden besteed en welk resultaat daarmee wordt bereikt.
Wat valt eigenlijk onder een klimaatuitgave?
Ook BNR concludeerde dat in sommige gevallen zelfs 90 procent van de klimaatuitgaven niet terug te vinden is in begrotingen of jaarverslagen. Bovendien ontbreekt een duidelijke definitie van wat precies als klimaatuitgave wordt beschouwd, waardoor ministeries daar zelf invulling aan kunnen geven.
Opvallend is dat het Klimaatfonds zelf vrijwel geen uitgaven verantwoordt. Het fonds fungeert vooral als doorgeefluik naar andere ministeries. Het eigen jaarverslag bevat daardoor nauwelijks informatie over de uiteindelijke besteding van de miljarden.
Onvoldoende controle
Hoewel de Eerste en Tweede Kamer de jaarverslagen hebben goedgekeurd, blijft de kritiek van de Algemene Rekenkamer overeind. De controle op het fonds is onvoldoende en de doeltreffendheid van de uitgaven is nauwelijks vast te stellen.
De oorspronkelijke Kamerstukken uit 2023, de jaarlijkse begrotingen van het Klimaatfonds, de rapporten van de Algemene Rekenkamer en het BNR-artikel schetsen samen een beeld van een fonds waarvan de financiële transparantie volgens critici ernstig tekortschiet. Dat roept vragen op over de democratische controle op tientallen miljarden euro's aan publieke middelen.
