Gebruikerswaardering: 5 / 5
Door Jos de Jong - NLMagazine, Economie & Duurzaamheid, olie en oliecrisis - Door oplopende spanningen in het Midden-Oosten groeit wereldwijd de vrees voor een nieuwe energiecrisis. Wat begon als een geopolitiek conflict, heeft geleid tot drastisch stijgende brandstofprijzen en tekorten waarvan het einde nog niet in zicht is.
Als de verwachting uitkomt dat bijvoorbeeld de dieselprijs wel eens kan stijgen tot zo’n € 4,00 per liter, dan krijgen we te maken met gigantische economische problemen met alle dramatische consequenties vandien.
Maatregelen Australië en Nieuw Zeeland
In Australië en Nieuw-Zeeland heeft men het momenteel al over ‘energielockdowns’, een scenario dat ook voor Nederland niet geheel ondenkbaar is. Volgens Australisch economisch commentator Neil McCoy-Ward bereiden beide landen zich voor op ingrijpende maatregelen bij brandstoftekorten. Op basis van analyses van onder meer de International Energy Agency kunnen er wel eens maatregelen moeten worden getroffen die enorme invloeden hebben in het leven van ‘Down Under’, zoals bijvoorbeeld thuiswerkverplichtingen, reisbeperkingen, rantsoenering van brandstof en prioritering van energie voor vitale sectoren.
De kwetsbaarheid zit hem hier in de afhankelijkheid van import en beperkte voorraden. In sommige gebieden is er momenteel slechts brandstof voor enkele weken beschikbaar. Is alternatieve aanvoer mogelijk? Zo ja, dan kost dat veel tijd hetgeen de druk verder vergroot.
Hoe zit dat in Nederland?
Ook Nederland is sterk afhankelijk van internationale energiemarkten. Bij verdere verstoringen kunnen de prijzen aan de pomp snel stijgen, met alle directe gevolgen voor huishoudens en bedrijven. Autorijden wordt duurder en thuiswerken of ander vervoer wordt noodzakelijker. De impact op de economie wordt heel groot. Transportkosten stijgen, waardoor producten duurder worden en leveringen vertragen. Sectoren zoals logistiek en landbouw komen onder druk te staan, met wellicht hogere voedselprijzen als gevolg.
In een ernstiger scenario zou ook Nederland met Australië vergelijkbare maatregelen kunnen overwegen:
- beperkingen op reizen en autogebruik;
- verplichte thuiswerkdagen;
- rantsoenering van brandstof;
- prioriteit voor zorg, voedsel en andere essentiële sectoren.
Meer dan een energiecrisis
De gevolgen reiken verder dan alleen mobiliteit. Stijgende kosten van levensonderhoud kunnen leiden tot economische problemen, zoals faillissementen en werkloosheid. Tegelijk groeit het risico op een verdere toename van maatschappelijke spanningen.
Aan de andere kant kan zo’n crisis ook een versnelling betekenen van de energietransitie. Elektrisch rijden, energiebesparing en lokale energieopwekking worden dan geen keuze meer, maar noodzaak.
Escalatie energiecrisis
Wat nu in Australië en Nieuw-Zeeland speelt, laat zien hoe snel een energiecrisis kan escaleren. De vraag is niet alleen of Nederland hiermee te maken krijgt, maar vooral hóe goed we er in dit land op zijn voorbereid.
Gratis openbaar vervoer
Al járen spreken voorstanders zich uit voor betaalbaar en zelfs gratis openbaar vervoer. Gratis openbaar vervoer biedt enorme mogelijkheden voor iedereen die vanwege de hoge brandstofprijzen de auto thuis kan laten staan. De overheid zou hier eens goed over moeten nadenken, maar diezelfde overheid is momenteel gebaat bij hoge brandstofprijzen vanwege de hoge BTW en de accijns. Die melkkoe zou dan verdwijnen.
