Column door Fred van Assendelft - NLMagazine/Columns - De geschiedenis herhaalt zich. De Nazi’s hadden Lebensraum nodig. Gebiedshonger zou een mooie vertaling zijn. Dat had Hitler echter niet zelf verzonnen, de Romeinen en de Grieken gingen hem voor.
De Griek Thucydides (ca. 460-400 v.Chr.) beschreef het voor het eerst; hij is daarmee een voorloper van het politiek realisme, een nuchtere, pragmatische manier waarbij de kosten en de baten van een bepaald beleid worden bekeken. Ideologie, politiek-filosofische overwegingen of ethiek worden bij die afweging achterwege gelaten.
De Romein Livius (59 v.Chr.-17 n.Chr.) noteerde het na hem. Hij gaf aan dat politieke vraagstukken werden opgelost per vim, ‘met geweld’. Andere terugkerende begrippen bij hem zijn avaritia en crudelitas, ‘gierigheid’ en ‘wreedheid’.
Cicero (106-43 v.Chr.) wilde oorlogen koppelen aan het idee dat zonder wettelijke grond (iusta causa) veldheren niet ten strijde mochten trekken.
In Nederland schreef Hugo de Groot (1583-1645) in 1625 zijn beroemde werk De iure belli ac pacis (Over het recht van oorlog en vrede), wat de basis voor het volkenrecht vormde.
Wat doen de leiders van de huidige grootmachten ? Houden ze zich aan iusta causa en het volkenrecht of willen zij Lebensraum en onderschrijven zij wat Hitler meldde in Mein Kampf: ‘De wereld is er niet voor laffe volkeren’ ?
Xi Jinping (1953) pleegt genocide op de Oeigoeren en wil de ‘afvallige provincie’ Taiwan weer bij het moederland voegen. Ook speelt hij landjepik in de Zuid-Chinese Zee.
Poetin (1952) zet de Oekraïners als nazi neer en neemt daarom het recht het land aan te vallen. Bovendien moet hij de Russen in dat land beschermen, vindt hij en dat is niet het enige land met veel Russisch sprekende inwoners. Zijn de Baltische staten en Finland de volgende ?
En dan is er nog deejay T. (1946) in de VS. Hij draait geen plaatjes maar draait het recht. Hij bedreigt landen, ook bondgenoten, wil landen annexeren en kidnapt (voorlopig) één staatshoofd. Hij heeft Lebensraum nodig voor de Amerikanen en wil zijn invloed in de hele westerse hemisfeer (inclusief Canada en Groenland) consolideren. Donald über alles ?
Leren we het nooit ? L’ histoire se répète !









