Gebruikerswaardering: 5 / 5
NLMagazine, Boekbespreking door Jos de Jong - Amsterdam is een stad die al eeuwenlang wordt verbeeld voordat ze wordt gebouwd. Visionaire kaartenmakers en stadsarchitecten tekenden haar lijnen, gracht na gracht, wijk na wijk, vaak lang voordat er één steen was gelegd.
Op hun zorgvuldig ingekleurde kaarten ontstond de stad eerst als idee, als droom van wat zou kunnen zijn. Pas daarna werd ze werkelijkheid.
Zo kreeg de wereldberoemde grachtengordel eerst vorm op het papier, een meesterwerk van visie en verbeelding, voor ze veranderde in het kloppende hart van de zeventiende-eeuwse metropool. De Jordaan, de Pijp, de Watergraafsmeer, Plan-Zuid, Amsterdam-Noord, stuk voor stuk werden ze ooit als lijnen en kleuren neergezet, als beloftes van toekomst en groei. En nog steeds gebeurt dat, ook de wijken van morgen worden eerst getekend, bedacht, geprojecteerd en pas daarna bewoond.
Amsterdamse geschiedenis aan de hand van kaarten
In ‘Stad van water en licht’ voert Kester Freriks ons mee op een meeslepende tocht door de geschiedenis van Amsterdam, aan de hand van haar kaarten. Het boek ontvouwt een visuele tijdreis van uitzonderlijke schoonheid’, van de eerste nederzetting aan het veen tot de bruisende wereldstad die vandaag de dag in het licht van het water schittert.
De kaarten die Freriks beschrijft, zijn meer dan documenten; het zijn spiegels van hun tijd, kunstwerken vol visie, hoop en durf. Ze tonen hoe Amsterdam zich uitstrekte over polders en oevers, hoe ze telkens weer haar grenzen verlegde en zichzelf opnieuw uitvond. Ze laten zien hoe de geschiedenis van één stad onlosmakelijk verbonden is met die van een heel land.
Kaarten, waardevolle sieraden
In de zeventiende eeuw waren stadskaarten kostbaar en begeerd; het waren daadwerkelijke sieraden voor aan de muur, net zo geliefd als schilderijen. Ze hingen in grachtenpanden aan de Gouden Bocht, in het stadhuis, in herbergen en in raadhuizen. Ze vertelden niet alleen waar men was, maar vooral wie men was; burgers van een stad die zichzelf voortdurend opnieuw tekent.
Freriks schrijft met een zeldzame liefde voor detail, met het oog van een historicus en het hart van een verteller. Zijn woorden ademen dezelfde fascinatie als de kaarten zelf. Het wonder van een stad die steeds weer groeit, ademt en verandert, maar die ook altijd trouw blijft aan haar oorsprong: daar waar het water het licht vangt.
‘Stad van water en licht’ is een lofzang op Amsterdam, maar ook op de kunst van het kijken, het verbeelden en het begrijpen van een stad. Het is een boek om langzaam te lezen, om in te dwalen als in een oude plattegrond waarop je elke keer opnieuw een verborgen straat, een vergeten naam, een nieuw verhaal ontdekt.
Jos de Jong
